Muzeum Ziemi Leżajskiej znajduje się w Zespole Dworu Starościńskiego. Historia Dworu Starościńskiego sięga pierwszej połowy XVI wieku. Wówczas to król Zygmunt I Stary dokonał ponownej lokacji miasta, a ówczesny starosta Krzysztof Szydłowiecki wzniósł okazałą rezydencję .

Pierwotny Dwór składał się z domu starosty, odrębnego domu dla służby, licznych zabudowań gospodarczych: piekarni, browaru, słodowni, stajni, piwnic. Były tu także łazienki i więzienie starościńskie. Całość otoczono wałami ziemnymi, na których postawiono parkan pokryty gontem. W obwodzie obwarowań znajdowała się drewniana, trzypiętrowa wieża, pełniąca zarówno funkcje obronne, jak i gospodarcze, była też brama i cztery furty. Starosta Szydłowiecki wyposażył budynki dworskie m.in. w piece kaflowe i szklane okna.

W 1609 roku Leżajsk i Dwór złupił słynny warchoł - Stanisław Stadnicki, zwany Diabłem Łańcuckim. Najechał on miasto w czasie toczonej latami, wyniszczającej prywatnej wojny ze Starostą Leżajska - Łukaszem Opalińskim. W połowie XVII w. Dwór Starościński został spalony przez Kozaków i wojska księcia Siedmiogrodu Jerzego II Rakoczego. W latach 1760-1770 Potoccy, na miejscu zniszczonej siedziby starościńskiej, zbudowali parterowy murowany Dwór, który istnieje do dziś.

W 1922 r. Dwór Starościński - należący do Ordynacji Łańcuckiej – został wynajęty przez miasto od Potockich z przeznaczeniem na siedzibę utworzonego w 1912 r. Miejskiego Gimnazjum Realnego , które od 1922 r. nosiło nazwę Państwowe Gimnazjum w Leżajsku , a w 1926 r. otrzymało imię Bolesława Chrobrego. W 1932 r. władze miasta wykupiły zespół Dworu z rąk Potockich i przebudowały na potrzeby szkoły. W czasie II wojny światowej pełnił on funkcję koszar dla wojsk niemieckich. Po wojnie ponownie stał się siedzibą szkół: Liceum Ogólnokształcącego (do 1974 r.) i Szkoły Podstawowej nr 4 (do 2001 r.).

W 2004r. Starostwo Powiatowe w Leżajsku przejęło zespół Dworu od miasta, występując z nowatorską ideą ulokowania w nim Muzeum Ziemi Leżajskiej. W latach 2006 – 2007 cały obiekt został poddany gruntownej rewaloryzacji i 1 stycznia 2008 r. najmłodsze muzeum w Polsce otworzyło swoje podwoje dla zwiedzających.


OPIS DWORU STAROŚCIŃSKIEGO
według dr hab. prof UR Józefa Półćwiartka

Nowa lokacja miasta w 1524 roku poparta została wieloma przywilejami gospodarczymi i samorządowymi, a także znaczną dotacją monarchy i starosty Krzysztofa Szydłowieckiego, który jako starosta do swej śmierci w 1532 roku podjął w Leżajsku sporo inwestycji gospodarczych. Sporządzony w 1552 roku opis budynków w Leżajsku informuje, że Szydłowiecki dał 100 grzywien na przeniesienie miasta, nadto przeznaczył z czynszu miejskiego 33 grzywny na poprawę nowego wału, a nade wszystko zbudował wielki dom starościński z obwarowaniem drewniano-ziemnym, na specjalnym solidnym zrębie, z 5 komorami, z wielką izbą o 3 oknach ze szkła oprawnego w ołów ( przy czym w jednym oknie były herby Szydłowieckiego z jego tytulaturą), z wielką sienią o 13 oknach. Cały budynek pokryty był czterospadowym dachem z gontów. Nadto wybudował Szydłowiecki inny obszerny dom z 2 izbami (jedną o 5 oknach, a drugą o 4 oknach) i z sienią o 8 oknach., piekarnię, łazienkę białą, w której są 3 błony szklane z ołowiem, kocieł wielki w piec wlepiony dawny pod kamionką. Piec kaflowy, dwie wanny, wiaderka, drzwi sosnowe z wrzeciądzem i z klamką, 3 miednice (...). Iż przed tą łazienką jest sionka mała, a w niej komórka z wychodem (...). Zatem okazuje się, że Szydłowiecki wyposażył budynki dworskie w komfort, będący jak na wiek XVI prawdziwym luksusem. Oprócz tego wybudował kuchnię w osobnym budynku oraz browar, z którego korzystali też mieszczanie leżajscy.

Wzniósł też wielką stajnię, trzypiętrową wieżę w parkanie z sąsiekami do przechowywania ziarna i mąki, taras (tj. więzienie starościńskie) z kłodami i drzwiami dębowymi dobrze żelazem opatrzonymi. Cały dwór był otoczony drewnianym parkanem pokrytym gontem, w płocie były wielkie wrota i 4 furtki. Założył też K. Szydłowiecki 2 sady, sadzawki i stawy rybne, skotnik; wreszcie w Sarzynie koło Leżajska wybudował prymitywną rudnię do wytopu żelaza.

K. Szydłowiecki poczynił wiele inwestycji na terenie miasta. Przede wszystkim walnie przyczynił się do jego odbudowy, chociaż w przywileju lokacyjnym z 1524 roku wyraźnie zaznaczono, iż przywileje nie dotyczą tych, których prawa nie bronią i którym obcowanie z godnymi wiary jest zabronione – zatem Żydów, których w Leżajsku osiedlił Szydłowiecki.

Całość obiektu starościńskiego sprawiała wrażenie imponujące, a wyposażenie wnętrz mieszkalnych (szklane okna, piece kaflowe, różne sprzęty) świadczyło o dużej zamożności użytkowników. Dwór ten J. Półćwiartek zlokalizował bezpośrednio za głębokim wąwozem na północ od miasta, na wysokim cyplu między tym wąwozem a głęboką doliną bagienną Sanu od wschodu. Całość terenu objętego budynkami starościńskimi sięgała od wąwozu na południu i wysokiego brzegu doliny sańskiej od wschodu, aż po dzisiejszą ulicę Sanową na północy i po ulicę Sandomierską na zachodzie